Międzynarodowy Kongres

“Duchowość komunii dla solidarnego świata”

   Rzym 9-12 października 2003
   

PREZENTACJA

1.  OKOLICZNOŚCI POWSTANIA PRZESŁANIA

 “Przesłanie” jest owocem Międzynarodowego Kongresu, poprzez który “Służba Duchowości Wspólnotowej”, to jest grupa zapoczątkowana przez o. Riccardo Lombardiego SJ (1908-1979), chciała upamiętnić pięćdziesięciolecie "Proklamacji dla Lepszego Świata" papieża Piusa XII. Tą “Proklamacją” Papież poparł swoim autorytetem apel do wspólnotowej reformy, którą o. Lombardi głosił już od  roku 1939, najpierw we Włoszech, a potem także w innych częściach świata. Znalazła ona swój wyraz w Soborze Watykańskim II. Po zakończeniu Soboru, Grupa przeszła od strategii “nauczania” do strategii tworzenia “typicznych doświadczeń", rozumianych jako propozycja modelu organicznego i całościowego realizowania soborowych inspiracji. Najpierw rozpoczęto tworzenie “Podstawowych Wspólnot Kościelnych” (Brazylia 1968), potem “Projektu Parafii” (wprowadzanego począwszy od lat ’80-tych), a w końcu “Projektu Diecezjalnego” oraz “Projektu dla Zgromadzeń Zakonnych” (od lat ’90-tych).

W realizację “doświadczeniach typicznych” włączyło się nie mało osób i wspólnot. Odczuwamy pewnego rodzaju zakłopotanie, gdy próbujemy określić ilość tego typu wspólnotowych procesów duszpasterskich, lecz wydaje się nam to słuszne i uczciwe powiedzieć, że – na różnym poziomie i w różnorodny sposób – jest w nie zaangażowana grupa ok. 50 milionów osób. Całość stanowi to, co w naszym rozumieniu określamy mianem “ruchu". Dla nas nie jest on jakąś organizacją, lecz określonym historycznym faktem odnowy, która została wypromowana przez naszą Grupę, nawet wśród tych, którzy nie zawsze się z nami identyfikują. Chcieliśmy bowiem, żeby bohaterem naszych poszukiwań nie była Grupa, lecz ci wszyscy, którzy zostali zaangażowani w duszpasterskie działania i procesy. Ludzie ci realizują projekty, jako "swoje własne", często współpracując z nami, według zasad pomocniczości i prowizoryczności. Mogliśmy więc, wychodząc od konkretnych faktów i osiągniętych owoców oraz napotkanych problemów ocenić to, co opracowaliśmy i wypromowaliśmy. W ten sposób przygotowaliśmy bilans naszego Powołania i Misji oraz mogliśmy zastanowić się nad naszą przyszłością. Stąd wynika “nietypowe” ustawienie Kongresu, realizowanego najpierw na poziomie podstawowym, czyli wśród Ludu, potem wśród współpracowników duszpasterskich z różnych wspólnot a w końcu na poziomie międzynarodowym jako spotkanie osób z następujących krajów: Argentyny, Australii, Brazylii, Chile, Kolumbii, Kamerunu, Kanady, Ekwadoru, Hiszpanii, Indii, Polski, Portugalii, Meksyku, Papui Nowej Gwinei, Peru, Porto Rico, Włoch. Fazę końcową Kongresu celebrowano w Rzymie w dniach od 9 do 12 października 2003.  

2.    ŹRÓDŁA PRZESŁANIA

 Po otrzymaniu wniosków z Kongresu, z jego dwóch wstępnych faz w Kościołach lokalnych, zespół redakcyjny opracował “Tekst Podstawowy”, przepisując wszystkie idee na opracowane moduły, pozwalające uporządkować treści. Nic nie zostało dodane, zmienione ani wyeliminowane. Ujednolicono tylko styl opisowy podkreślający strukturę narracji. Wokół tak opracowanego Tekstu odbywała się trzecia faza Kongresu, z udziałem ok. 350 uczestników, wśród których było 100 członków Służby Animacji Wspólnotowej. Ich wypowiedzi zostały włączone dopiero w tej końcowej fazie Kongresu, a jedna czwarta z nich podjęła się zadania moderatorów i sekretarzy poszczególnych grup językowych. Chodziło o pogłębienie doświadczenia opowiadanego z trzech punktów widzenia: a) Systemu obecnego w tym doświadczeniu[1] (dzień pierwszy); b) Wartości obecnych w doświadczeniu[2] (dzień drugi); c) Przesłania wynikającego z doświadczenia[3] (dzień trzeci). Tą trzecią perspektywą jesteśmy teraz bezpośrednio zainteresowani, ponieważ jest ona źródłem “Przesłania”. Nie jest to jakaś nowa treść, lecz nowy sposób-klucz na wyrażenie treści tego samego doświadczenia, które zostało opowiedziane i pogłębione.Podczas trzech dni końcowej fazy Kongresu, do wspólnej refleksji w grupach dołączono udział grupy dziewięciu ekspertów, nie jako “prelegentów” prezentujących długie wykłady, lecz jako “komentatorów”, którzy wypowiadali się krótko i zwięźle. Wybraliśmy specjalnie osoby spoza naszej Grupy, żeby wzmocnić wolność oceny oraz krytyczne spojrzenie. Każdego dnia były trzy różne dziedziny kompetencji ekspertów: Biblia, teologia, aktualna sytuacja. Eksperci, którzy interweniowali, choć akcentowali różne sprawy, potwierdzili paradygmatyczną wartość projektów.  

3.    NATURA PRZESŁANIA

 Przesłanie, które obecnie pomagamy zrozumieć, przez wyjaśnienie jego kontekstu i źródeł, należy nie tyle do porządku życzeń, ani pragnień, czy tego, co "powinno być" przedstawiane w formie pewnych pryncypiów. Przeciwnie, należy ono do porządku "rzeczywistego", nawet jeśli ta rzeczywistość znajduje się jeszcze w formie zarodka i nie jest pozbawiona różnych ceni, ograniczeń czy nawet braków. Wydaje się ono czymś w rodzaju “cichego szeptu wiatru”, o którym mówi prorok Eliasz. A podmiotem tego przesłania nie są tylko grupy czy specyficzne wspólnoty, lecz całość Ludu Bożego. Chodzi o zauważenie szerokiej i wyartykułowanej dynamiki, które wzrasta i rozszerza się w sposób prawie niewidoczny, podobnie jak rośnie las. Grupa jest całkowicie świadoma, że jest autorem tego wzrostu, ale tylko w części, ponieważ głównym bohaterem są sami ludzie, współpracownicy pastoralni, a przede wszystkim - dzięki podejmowanym przez nich decyzjom - biskupi, proboszczowie, przełożeni zakonni. Wierzymy, że przesłanie zawiera pewną siłę pocieszenia i zachęty w takim momencie historii, w którym zarówno w społeczeństwie, jak i w Kościele, zdaje się przeważać uczucie zmęczenia, zamknięcia, strachu oraz poszukiwania własnej tożsamości i poczucia bezpieczeństwa w przeszłości, w czasach, które minęły. Przesłanie jest owocem odczytania i weryfikacji doświadczenia, w perspektywie możliwej przemiany świata: z indywidualistycznego na solidarny, z solidarnego na wspólnotowy, ze wspólnotowego na boski, według zamysłu Serca Bożego. Samo mówienie o tym wszystkim i to pełnym głosem nie dodaje żadnego tytułu, ani specjalnego prestiżu, czy też jakiegoś zysku dla samej Grupy, lecz jest błogosławieniem Boga, który czyni "wielkie rzeczy" pośród swoich ubogich w Kościołach i we wspólnotach rozproszonych po całym świecie. Bez ofiarnej wspaniałomyślności wielkiej liczby pokornych i prostych wiernych, którzy często pozostają niewidoczni dla kronikarzy, my nie moglibyśmy opowiadać o żadnych "cudach Boga". Jest to plan Boga, który jest realizowany, według słów Pisma św.: "Bóg wybrał właśnie to, co głupie w oczach świata, aby zawstydzić mędrców, wybrał to, co niemocne, aby mocnych poniżyć; i to, co nie jest szlachetnie urodzone według świata i wzgardzone, i to, co nie jest, wyróżnił Bóg, by to, co jest unicestwić, tak by się żadne stworzenie nie chełpiło wobec Boga" (1 Kor 1,27-29).

Służba Animacji Wspólnotowej

Ruchu dla Lepszego Świata