WPROWADZENIE

Trudno jest syntetycznie opowiedzieć 50-letnią historię grupy, która zajmuje się całościowymi procesami wspólnotowego dojrzewania w zmieniających się kontekstach kultury. Tym bardziej, że jej starania o duszpasterskie budowanie świata według zasad duchowości komunii nie osiągnęło jeszcze swojej dojrzałości. Na razie złożony proces zdobywania akceptacji i stopniowego wprowadzania w życie propozycji zdołało przeniknąć małą cząstkę Kościoła. Jeśli więc jest zbyt wcześnie, żeby pisać historię ruchu w sensie ścisłym to można już dokonać próby pierwszych podsumowań. Okazją do tego było celebrowanie 50-lecia tzw. „Proklamacji dla lepszego świata”, którą papież Pius XII wygłosił 10 lutego 1952 roku. Dzień ten uznawany jest za początek Ruchu dla Lepszego Świata. W obliczu żywej pamięci tragicznych wydarzeń II wojny światowej oraz głębokich podziałów, które ona sprowokowała w całym świecie, co wówczas objawiało się w formie tzw. zimnej wojny – papież Pius XII ogłosił, że: “Cały ten świat należy zbudować na nowo, trzeba go przekształcić ze zdziczałego w ludzki, a z ludzkiego w boski, czyli w świat według Serca Bożego”.

Podczas „Kongresu duchowości komunii”, który nasza grupa zorganizowała w rocznicę tej proklamacji Przewodniczący Papieskiej Rady Kultury kard. P. Poupard zauważył, że choć „upłynęło 50 lat od czasu, gdy papież Pius XII wypowiedział te słowa, to dziś, u progu trzeciego tysiąclecia, ich brzmienie jest w najwyższym stopniu aktualne. Słuchając tych słów, czujemy jak echem odzywa się w nas wiele pytań gnębiących serca każdego człowieka. (…) Bóg wymaga od nas tego właśnie stylu życia, jako powołania i jako zaangażowania, żebyśmy stawali się ludźmi głoszącymi Ewangelię nadziei i promotorami kultury komunii. (…) Papież Pius XII, głosząc konieczność budowania lepszego świata, mówi również: «Jakże moglibyśmy odrzucić tę misję?»  Poddajmy się więc tej misji bycia heroldami, głoszącymi lepszy świat, czyli taki świat, którego pragnie Bóg. Jest to żarliwy apel, aktualny także dzisiaj”.

Dotychczasowy rozwój ruchu możemy podzielić na następujące etapy:

• 1. Etap (1938-1958)
• O. Riccardo LOMBARDI wraz z kilkoma przyjaciółmi: NARODZINY RUCHU  
   
• 2.  Etap (1958 – 1965)
• O. LOMBARDI razem ze współpracownikami: NARODZINY GRUPY 
   
• 3. Etap (1965 – 1975)
• Grupa Promotorów z o. Lombardim: UKSZTAŁTOWANIE GRUPY
   
• 4. Etap (1975 – 1989)
• Grupa Promotorów bez o. Lombardiego: UTWIERDZANIE GRUPY
   
• 5. Etap (1989 - ...)
• Grupa Promotorów przejmuje sukcesję po o. Lombardim: OFICJALNE ZATWIERDZENIE GRUPY I JEJ MISJA

1. Etap

Narodziny RUCHU DLA LEPSZEGO ŚWIATA (lata 1938-1958)

Pierwsze intuicje pojawiały się podczas kaznodziejskiej posługi jezuity ojca Riccardo Lombardiego, który w uniwersytetach i teatrach, a nawet na stadionach - najpierw we Włoszech a po wojnie również w innych krajach głosił potrzebę głębokiej odnowy świata. Po II wojnie światowej o. Lombardi stał się bliskim współpracownikiem papieża Piusa XII, który 10 lutego 1952 r. w specjalnym przesłaniu wezwał do «budowania Lepszego Świata, według serca Bożego». Główna myśl papieskiego wezwania brzmiała: „Oto cały świat należy odbudować od fundamentów. Potrzeba, żeby przemienił się on z dzikiego w ludzki, a z ludzkiego w boski, to znaczy zgodny z zamysłem Serca Bożego. Wiele milionów ludzi woła o zmianę kierunku ludzkiej historii. Dlatego wielu patrzy w stronę Kościoła, jako wyjątkowego i potężnego bojownika, zdolnego, żeby szanując ludzką wolność wziął na siebie to wielkie dzieło (…)”.  Sam Papież tak uzasadniał swoje powagę swoich słów: «Przyjmijcie ze świętą uwagą, co Wasz Pasterz i Ojciec dzisiaj Wam powierza: należy rozpocząć potężne obudzenie myśli i czynów. Należy obudzić wszystkich, bez wyjątku: kler i lud, władze i rodziny, grupy i pojedyncze osoby – każdego potrzeba włączyć w dzieło całkowitej odnowy życia chrześcijańskiego, broniąc wartości moralnych przez wprowadzanie sprawiedliwości społecznej w odbudowany porządek chrześcijański» (Pius XII, Proklamacja dla Lepszego Świata). To papieskie wezwanie przeniknęło serce i myśl o. Lombardiego, co znalazło swój oddźwięk całym jego późniejszym życiu. Etap ten kończy się datą listu Papieża do Ojca Lombardiego, w którym Grupa faktycznie została przez niego zatwierdzona.

Etap ten uczył przede wszystkim, że promowane przez Grupę procesy odnowy powinny odbywać się dwutorowo: jako proces interpretowania w świetle wiary czasów, w których żyjemy oraz jako odnowa prowadzona nie tyle przez nauczanie, co przez pastoralne działania prowadzące do całościowego nawrócenia. Wielkim dziedzictwem tego okresu są „Wspólnotowe ćwiczenia duchowe” o. Lombardiego, które wciąż są źródłem oryginalnej żywotności duchowej Grupy.

to NARODZINY GRUPY (lata 1958 – 1965), która podjęła się wysiłku animowania ruchu odnowy. Jest to okres przygotowania i obrad Soboru Watykańskiego II.

Wokół o. Lombardiego gromadzi się grupa osób aktywnie uczestniczących w spotkaniach przygotowujących Sobór Watykański II. Rekolekcje prowadzone przez o. Lombardiego w obu Amerykach i w Europie przyczyniają się do powstawania wielu grup lokalnych.

W czasie kolejnych sesji Soboru o. Lombardi spotkał się w Rzymie oraz w Centrum Ruchu w Rocca di Papa w sumie z grupą ok. 1200 biskupów z całego świata, proponując im tworzenie lokalnych grup, promujących soborową odnowę i wspólnotowe procesy nawrócenie w życiu Kościoła.

3. Etap

to czas KSZTAŁTOWANIA SIĘ GRUPY PROMOTORÓW (lata 1965 – 1975)

Po zakończeniu Soboru grupa zobowiązała się przepracować swoje dotychczasowe dokumenty w duchu Vaticanum II. W Centrum w Rocca di Papa utworzono „Międzynarodowy Instytut Duchowości Posoborowej”. Podczas kolejnych Wieczerników zatwierdzane są struktury wewnętrzne Grupy oraz Ruchu, a także są przyjmowane oficjalne dokumenty.

Bardzo ważnym wydarzeniem jest rozpoczęcie w 1971 r. doświadczenia zwanego projektem „Nowego obrazu parafii”.

Dojrzewa przekonanie, że istnienie i życie grupy nie zależy od ilości członków, ani od liczby podejmowanych działań, lecz przede wszystkim od wierności własnej funkcji w Kościele oraz od zdolności Grupy do promowania ruchu odnowy zarówno w wymiarze Kościoła powszechnego, jak i w Kościołach lokalnych.

4. Etap

to okres, w którym GRUPA OKREŚLA SWOJĄ MISJĘ już bez aktywnej obecności swojego charyzmatycznego Założyciela (lata 1975 – 1989)

W 1975 r. Grupa postanowiła opuścić Centrum w Rocca di Pappa, żeby ułatwić decentralizację apostolskiej działalności, która teraz częściej odbywa się w Kościołach lokalnych. Postanowiono, że Grupa rzadziej będzie zapraszać do Centrum, żeby promować ruch wszędzie tam, gdzie będzie taka potrzeba. Powstają regionalne struktury koordynatorów grup lokalnych z jednego kontynentu. Koordynatorzy wraz z Dyrekcją Generalną tworzą stałą radę Grupy, zbierającą się każdego roku na tzw. Wieczerniku Zwyczajnym.

W 1977 roku podczas spotkania grup z Ameryki Łacińskiej przepracowano projekt parafialny (NOP). Na podstawie zdobytego doświadczenia opracowano wstępne założenia do projektów odnowy życia zakonnego oraz do projektu soborowej odnowy diecezji. Z czasem powstały również projekty pastoralne dla ruchu rodzin, dla młodzieży oraz dla osób wypełniających posługi pastoralne.

14 grudnia 1979 r. w Centrum w Rocca di Papa umiera o. Lombardi. Został pochowany w krypcie jezuitów na rzymskim cmentarzu Campo Verano.

W 1988 r. Grupa zostaje zaakceptowana przez władze Kościoła „próbnie” na trzy lata, zgodnie z nowym „Kodeksem Prawa Kanonicznego".

Ruch w tym okresie uczy się korzystania z kwalifikacji i talentów wielu osób, pochodzących z różnych krajów świata. Ponadto przynosi owoce połączenie duchowej refleksji z duszpasterską praktyką, dzięki czemu prezentowane projekty nabierają dojrzałości opartej doświadczeniu wielu lat i różnych środowisk.

to czas po OFICJALNYM ZATWIERDZENIU GRUPY, gdy zaangażowała się ona w całościowe procesy odnowy i nawrócenia, pozwalające uczynić Kościoła skutecznym sługą wspólnotowej przemiany świata (od 1989 – do dzisiaj)

W 1989 r. rozpoczyna się wprowadzanie diecezjalnego projektu odnowy i ewangelizacji. Wydawnictwo Konferencji Episkopatów Ameryki Łacińskiej (CELAM Press, 1999) wydaje podręcznik projektu diecezjalnego, który po przepracowaniu został wydany także przez watykańskie wydawnictwo LEV (2003). W Kolumbii biskupi z Grupy Promotorów utworzyli nową strukturę zwaną „Komitetem prezydenckim”, która okazała się bardzo pomocna dla rozwoju Ruchu, zwłaszcza przez realizację projektów diecezjalnych.

W 1991 r. Stolica Apostolska oficjalnie zatwierdza Grupę, jako „prywatne stowarzyszenie wiernych”. W 1995 rząd włoski zaakceptował statuty Grupy, jako oficjalnego stowarzyszenia we Włoszech. Grupa promotorów Ruchu przyjmuje nazwę: Służba Animacji Wspólnotowej Ruchu dla Lepszego świata.

Rozpoczęto prowadzenie doświadczenia 3-miesięcznych kursów, przygotowujących do promowania projektów diecezjalnych oraz 6-tygodniowych międzynarodowych konwiwencji, pogłębiających zrozumienie natury Grupy.

W tym okresie zmienia się obraz Grupy, która staje się coraz bardziej służbą wspomagającą odpowiedzialnych Kościoła Powszechnego i Kościołów lokalnych we wprowadzaniu w życie Nauczania Kościoła.